|
Bệnh tâm thần phân
liệt là một bệnh lý của não, có những biến đổi sinh học phức tạp, chịu tác
động mạnh của môi trường tâm lý xã hội không thuận lợi. Bệnh tâm thần phân
liệt là một bệnh phổ biến trên thế giới và ở nước ta tỷ lệ từ 0,3 - 1% dân
số.
Bệnh có thể chữa được hoặc thuyên giảm tốt nếu được phát hiện
sớm, chữa trị kịp thời, hợp lý.
Biểu hiện
* Bệnh nhân
cho rằng ý nghĩ của mình bị phát thanh, ý nghĩ của mình bị người khác
biết, hoặc họ đọc được ý nghĩ của mình.
* Nghi ngờ có người điều
khiển chi phối, kiểm tra; bị theo dõi, ám hại hay đầu độc mình, ghen tuông
vô lý.
* Cho mình có khả nǎng đặc biệt, có quyền lực như siêu nhân
có khả nǎng làm được những việc kỳ lạ, là người nhà trời, điều khiển được
mưa gió.
* Nghi ngờ mình mắc bệnh nặng như ung thư, lao, HIV, giang
mai, tim mạch, mà thực tế không bị bệnh gì.
* Nghĩ rằng mình có
những khuyết điểm lớn, có tội phải bị trừng phạt nặng nề.
* Bệnh
nhân nghe, nhìn, ngửi hoặc cảm thấy những gì mà người khác không thấy
(không có trong thực tế).
Thí dụ. Nghe thấy tiếng nói trong đầu
hoặc tiếng nói phát ra từ một bộ phận nào đó của cơ thể. Tiếng nói bình
luận hành vi của bệnh nhân hoặc thảo luận với nhau về bệnh nhân.
*
Các bất thường về hành vi cảm xúc: Kích động, đập phá, hò hét vô cớ, hành
hung với người thân hoặc hàng xóm; ít nói, hói gặng cũng không nói, không
ǎn, thu mình lại, tính tình khô lạnh không muốn tiếp xúc với người thân;
Tính khí vui buồn, giận dữ thất thường.
Điều trị
*
Gia đình
- Phát hiện sớm những thay đổi bất thường kể
trên.
- Đưa người bệnh đến với các dịch vụ chǎm sóc sức khoẻ tâm
thần để nhận được tư vấn cần thiết của thầy thuốc.
- Quản lý và cho
uống thuốc đều đặn, đúng liều lượng, giờ giấc theo chỉ định của bác
sĩ.
- Bệnh tâm thần phân liệt tái phát phần lớn là do không uống
thuốc đều đặn hoặc tự ý cắt thuốc.
- Bệnh sẽ thuyên giảm và ổn định
tốt nếu được gia đình quan tâm, tạo môi trường thích ứng, dung nạp
tốt.
* Những hiểu biết sai lầm cần tránh:
- Cho rằng thuốc
tâm thần là loại thuốc ngủ, nay bệnh nhân đã ngủ tốt thì không cần dùng
nữa.
- Cho rằng thuốc chữa bệnh tâm thần là thuốc độc, e ngại không
sử dụng mặc dù đã có chỉ định của bác sĩ.
* Cộng đồng
- Cần
thông cảm, chia sẻ với bệnh nhân và gia đình, không mặc cảm, riễu cợt trêu
trọc, ngược đãi.
- Giúp đỡ bệnh nhân có việc làm.
- Giúp đỡ
bệnh nhân và gia đình khi gặp tình huống khó khǎn.
* Cán bộ y
tế
- Định kỳ kiểm tra bệnh, tư vấn về điều trị và tái phục hồi chức
nǎng tâm lí xã hội, cấp phát thuốc đầy đủ cho bệnh nhân.
- Hướng
dẫn gia đình quản lý và cho uống thuốc đều.
- Hướng dẫn gia đình
phát hiện kịp thời các biểu hiện tái phát bệnh và những tác dụng phụ khi
uống thuốc an thần.
* Điều trị tại:
- Bệnh viện Tâm thần
tỉnh hoặc thành phố.
- Trạm sức khoẻ Tâm thần tỉnh.
- Phòng
khám Tâm thần tại các quận,
- Trạm y tế xã, phường.
Các bệnh
nhân tâm thần phân liệt được điều trị ngoại trú được miễn phí theo khu vực
cư trú.
BÀI MỚI BÀI CŨ HƠN
|
