Yếu Sinh Lý: Vấn Đề Của Nhiều Người
Nhận thức về yếu sinh lý
- Yếu sinh lý không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là vấn đề xã hội. Theo thống kê của ISIR (International Society for Impotence Research), ước tính đến năm 2005 có khoảng 411 triệu người trên toàn thế giới gặp vấn đề này.
- Cần được xem là một rối loạn chức năng như các rối loạn của cơ quan khác trong cơ thể và cần được điều trị nghiêm túc. Thay vì coi đây là một vấn đề tế nhị, chúng ta cần nhìn nhận yếu sinh lý như một bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Thực trạng yếu sinh lý
- Thống kê và dự đoán:
- Trên thế giới: Ước tính khoảng 411 triệu người vào năm 2005 (theo ISIR).
- Tại Việt Nam: Ước đoán khoảng 2 triệu người.
- Mô tả các triệu chứng thường gặp qua thư của độc giả: Một độc giả 48 tuổi mô tả tình trạng mất cảm giác kích thích, dương vật cương không đủ cứng và xuất tinh sớm. Tình trạng này gây ảnh hưởng lớn đến đời sống tình dục và tâm lý của người bệnh.
Định nghĩa yếu sinh lý
Yếu sinh lý (Erectile Dysfunction - ED), còn gọi là rối loạn cương dương, nhược dương, liệt dương, hay bất lực, là tình trạng:
- Không có khả năng cương cứng dương vật.
- Hoặc không duy trì được độ cương cứng đủ lâu để thực hiện giao hợp trọn vẹn và thỏa mãn bạn tình. Theo định nghĩa này, việc điều trị cần tập trung vào việc tái lập khả năng sinh lý bình thường.
Các yếu tố liên quan đến yếu sinh lý
Tuổi tác
- Tuổi càng cao, nguy cơ càng lớn. Ở độ tuổi 70, tỷ lệ người bị yếu sinh lý cao gấp đôi so với tuổi 40.
Bệnh mãn tính
- Tiểu đường: Tỷ lệ yếu sinh lý khá cao ở bệnh nhân tiểu đường.
- Tim mạch: Các bệnh tim mạch ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến dương vật.
- Suy thận, suy gan: Các bệnh này gây rối loạn nội tiết và chức năng cơ thể.
- Bệnh thần kinh, tâm thần: Ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát và kích thích tình dục.
- Bệnh nội tiết: Cường giáp, tăng prolactin trong máu cũng có thể gây yếu sinh lý.
- Bệnh về huyết quản, khiếm khuyết cấu trúc dương vật: Cản trở lưu thông máu đến dương vật.
- Bệnh do lão hóa: Các chức năng cơ thể suy giảm theo tuổi tác.
Phẫu thuật và chấn thương
- Phẫu thuật vùng cột sống, chậu, cắt tiền liệt tuyến: Có thể gây tổn thương thần kinh và mạch máu.
- Chấn thương vùng đầu, cột sống, sinh dục: Ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và nội tiết.
Rượu, thuốc lá và dược phẩm
- Rượu và thuốc lá: Gây tổn thương mạch máu và thần kinh, làm suy giảm chức năng sinh lý.
- Dược phẩm: Một số thuốc an thần, thuốc trị bệnh tâm thần, thuốc cao huyết áp, thuốc dạ dày, lợi tiểu có thể gây tác dụng phụ là yếu sinh lý. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ về tác dụng phụ của thuốc.
Chẩn đoán và điều trị yếu sinh lý
- Chẩn đoán:
- Khám nội khoa tổng quát để đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể.
- Thu thập tiền sử tình dục chi tiết để xác định nguyên nhân và yếu tố liên quan.
- Xét nghiệm máu và nước tiểu để kiểm tra nồng độ hormone, chức năng gan thận, và các yếu tố khác.
- Các test cương dương vật về đêm (Nocturnal Penile Tumescence - NPT) để đánh giá khả năng cương tự nhiên.
- Chụp thể hang có cản quang, chụp động mạch dương vật (trong trường hợp cần thiết) để đánh giá cấu trúc mạch máu.
- Điều trị: Cần sự phối hợp của nhiều chuyên gia, bao gồm:
- Chuyên gia tâm thần: Giải quyết các vấn đề tâm lý, stress, lo âu.
- Chuyên gia nội tiết: Điều trị các rối loạn hormone.
- Chuyên gia niệu khoa: Điều trị các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu và sinh dục.
- Chuyên gia giải phẫu: Phẫu thuật phục hồi các tổn thương thực thể.
- Chuyên gia giáo dục giới tính: Cung cấp kiến thức và kỹ năng về tình dục.
Quan điểm điều trị của Hải Thượng Lãn Ông
Danh y Hải Thượng Lãn Ông (Lê Hữu Trác) cho rằng:
- Nguyên nhân: Dương sự khỏe hay yếu là do chấn hỏa thịnh hay suy, căn bản là do tinh sự.
- Phương pháp: Bồi bổ ngũ tạng, đặc biệt là tỳ vị để tăng cường tinh huyết. Sử dụng các bài thuốc bổ như Bát vị hoàn gia giảm tùy theo tình trạng âm hư, dương hư, khí hư.
- Kinh nghiệm: Bổ vị (tỳ vị) là quan trọng, vì vị khỏe thì ăn uống tăng tiến, tinh ba sản sinh không ngớt, chuyển vận về thận. Vị mạnh thì thận khỏe, tinh khí dồi dào; vị hư thì tinh bị thương tổn, dương sự suy kém.
Điều trị theo y học hiện đại
Cơ chế cương dương
- Nghiên cứu của J. Y. Teremy và CS (British Journal of Urology, 1997) cho thấy vai trò quan trọng của NO (Nitric Oxide) trong cơ chế cương dương.
- NO làm giãn cơ trơn, tăng lưu lượng máu từ động mạch đến các thể hang, chèn ép tĩnh mạch, làm máu tích tụ trong dương vật, gây cương cứng.
Phương pháp điều trị
- Do tổn thương thực thể: Phẫu thuật để phục hồi chức năng.
- Do bệnh tật: Điều trị các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp, cường giáp, suy gan, suy thận, phì đại tuyến tiền liệt.
- Do dược phẩm, rượu, thuốc lá: Thay thế, hạn chế hoặc dứt bỏ các chất gây hại.
- Do lão hóa, suy nhược, tâm lý:
- Tư vấn tâm lý để giải tỏa vướng mắc, stress.
- Thay đổi lối sống, môi trường.
- Sử dụng thuốc hỗ trợ (theo chỉ định của bác sĩ).
Đánh giá mức độ yếu sinh lý
- Bảng câu hỏi IIEF (The International Index of Erectile Function): Gồm 15 câu hỏi đánh giá tình trạng liệt dương ở nhiều góc độ khác nhau. Giúp chuyên gia nhận xét, đánh giá và tham vấn, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp. Để tìm hiểu thêm về bảng câu hỏi này, bạn có thể liên hệ với các chuyên gia để được tư vấn chi tiết.
